MAGAZYN//KOLUMNA24

Gmina Łask władze miasta i administracja samorządowa w regionie po 1945 roku

Marcin Jankowski  •  13/Kwiecień/2020 (14:40), aktualizacja 17/Maj/2020 (15:05)
Po zakończeniu II wojny światowej przystąpiono w Łasku do tworzenia władz cywilnych, które miały przejąć zarządzanie miastem od okupanta, a także od wojska. W artykule znajdziesz informacje o tworzeniu administracji terenowej w powiecie łaskim od 1945 roku, aż do wolnych wyborów samorządowych w Łasku po 1989 roku. Zaraz po zakończeniu działań wojennych wraz z przesuwaniem się frontu na zachód, na ziemiach odzyskanych w całym kraju tworzono władze terenowe w poszczególnych gminach, które miały za zadanie odbudowę kraju, również na szczeblu na lokalnym przy współudziale władz centralnych. Obecnie w gminie Łask na władze samorządowe składa się Burmistrz Łasku nadzorujący prace Urzędu Miasta oraz rada miejska w Łasku odpowiedzialna za podejmowanie decyzji w gminie miejsko - wiejskiej.

Tworzenie władzy ludowej w Łasku po 1945 roku i rozwój życia politycznego w mieście

Tworzenie władzy ludowej w Łasku po 1945 roku i rozwój życia politycznego w mieście© Zdjęcie: Łask Siedziba Rady Narodowej Prezydium w 1965/Wydawnictwo Ruch/Pocztówka 28-960/I/67 z AllegroPo wyzwoleniu ziem na zachód od Wisły w 1945 roku rozpoczęto tworzenie władzy terenowej na tych terenach, za pośrednictwem Rządu Tymczasowego (Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej od lipca 1945 roku). Podobnie było w Łasku, który stał się siedzibą władz powiatu. Jednak początkowo występowały duże problemy ze znalezieniem odpowiedniego lokalu, dlatego część administracji ulokowano w Pabianicach. Jedynie od lutego 1945 roku na miejscu urzędowały władze Tymczasowej Miejskiej Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego.

W 1950 roku wprowadzono reformę administracji terenowej w Polsce (dzisiejszych władz samorządowych). W 1951 roku oddano do użytku nowy budynek Prezydium Powiatowej Rady Narodowej (PRN) przy ulicy Warszawskiej 14 w Łasku. Nowa reforma administracji zlikwidowała dotychczasowy podział władz lokalnych, a w ich miejsce wprowadziła Rady Narodowe oraz Prezydia jako organy zarządzająco-wykonawcze. Wymienione organy w całości przejęły władzę lokalnie.

Zaraz po II wojnie światowej obowiązywał nadal podział administracyjny Polski jeszcze z 1939 roku. Jednak tuż po formowaniu się nowych władz w nowym ustroju, przystąpiono do reformowania kraju i wprowadzania wielu zmian. Jedną z nich było przeprowadzenie w 1945 roku nowego podziału administracyjnego, gdzie zmiany objęły także Łask. Na ich mocy powołano gromadzkie rady narodowe (swego rodzaju odpowiedniki dzisiejszych sołectw). W 1954 roku z gminy Wiewiórczyn wyłączono gromadę Utrata wraz z terenami stacji PKP i włączono ją w granice miasta Łask. W 1959 roku Kolumna, nadal oddzielny byt administracyjny zyskał status osiedla.

Największe i najważniejsze zmiany pod względem podziału administracyjnego dokonały się w latach 1972 - 1975. 1 stycznia 1973 roku w granice miasta Łask włączono osiedle Kolumna oraz tereny pomiędzy Łaskiem a Kolumną, a także część wsi Ostrów, Wronowice i Wiewiórczyn. Na mocy tej samej reformy z 1972 roku, zlikwidowano w całym kraju gromady, a w ich miejsce wprowadzono gminy. Doprowadziło to do istotnych zmian w powiecie łaskim, gdzie 17 gromad zostało zastąpionych przez 10 nowych gmin. Efektem było powstanie nowej jednostki administracyjnej - gminy Łask, która wchłonęła gromadę Wiewiórczyn.

Drugim etapem zmian była reforma administracyjna kraju z 1975 roku, która zlikwidowała powiaty i pozostawiła jedynie województwa i gminy. Początkowo liczono nawet na to, że w Łasku znajdzie się siedziba województwa jednak ostatecznie do tego nie doszło. Utworzono nowe województwo sieradzkie, jednak scalono w jedną całość miasto i gminę Łask, które w 1976 roku zyskały wspólną Radę Narodową. W wyniku nowego podziału miasto i gmina Łask liczyły 24,5 tysiąca mieszkańców i zajmowały około 3% powierzchni ówczesnego województwa sieradzkiego.

Teoretycznie można przyjąć, że rola Łasku w skali województwa łódzkiego przez cały okres swojego istnienia to synusoida. Raz Łask odgrywa znaczącą rolę, a przez kolejne lata stanowi mało znaczący ośrodek miejski. Od 1975 roku ponownie wzrosło znaczenie Łasku, ponieważ w mieście ulokowano także siedziby różnych organizacji oraz innych jednostek administracyjnych oraz władz.

Odbudowywanie administracji terenowej powiatu łaskiego po II wojnie światowej

Odbudowywanie administracji terenowej powiatu łaskiego po II wojnie światowej© Zdjęcie: Łask Siedziba Rady Narodowej Prezydium w 1965/Wydawnictwo Ruch/Pocztówka 28-960/I/67 z AllegroOdbudowywanie administracji terenowej w powiecie łaskim kierował pełnomocnik Rządu Tymczasowego - Marian Potapczuk, co zostało już zapoczątkowane w styczniu 1945 roku. Co ciekawe, pełnomocnik do tworzenia administracji lokalnej powiatu łaskiego swoją siedzibę miał w Pabianicach. Już 6 lutego 1945 roku utworzona została Powiatowa Rada Narodowa zwana w skrócie PRN, na cały powiat łaski. Pierwszym starostą powiatu łaskiego został Bernard Popa mieszkający w Pabianicach.

Powiaty rolnicze województwa łódzkiego takie właśnie jak powiat łaski, polityczne siły demokratycznego bloku nie miały rozwiniętych struktur. W zasadzie w czasie okupacji siły lewicowe nie rozwinęły konspiracji w naszych terenach. Za to działały siły przeciwne władzy ludowej, jednak nie były one scalone i brak było jednolitej formy działania.

W 1945 roku w Łaski udalo się wygospodarować pomieszczenia administracyjne dla Wydarziału Powiatowego, Ekspozytury Starostwa Powiatowego, Sądu Grodzkiego, Urzędu Ziemskiego i Urzędu Wodno-Melioracyjnego. Prezydium Rady Narodowej w powiecie łaskim do 1950 roku, oprócz tego że kierowała administracją lokalną (pełniła funkcje samorządowe) sprawowała także kontrolę nad aparatem państwowym w regionie. W pierwszych roku swojego funkcjonowania składała się z 32 członków, w 1946 roku już z 60. Organem wykonawczym dla PRN był Wydział Powiatowy.

Prezydium Rady Narodowej w Łasku na powiat łaski, zajmowała się kwestiami bezpieczeństwa, przeprowadzaniem reformy rolnej, udzielaniem pomocy repatriantom i wszystkimi innymi bieżącymi problemami. Ponadto kontrolowano społeczeństwo poprzez różne komisje: ogólnie kontroli społecznej, oświatową, rolną, zdrowia, finansową czy drogową.

W 1947 roku utworzono Dział Samorządowy, w skład którego wchodziły różnego rodzaju agendy Wydziału Powiatowego, czyi organu wykonawczego Powiatowej Rady Narodowej. Przewodniczącym Wydziału był starosta łaski. Miał on za zadanie koordynować działania wszystkich urzędów i instytucji na terenie powiatu łaskiego. Jego kontrolowało natomiast Prezydium PRN.

Do 1 grudnia 1946 roku starostwo łaskie swoją siedzibę miało w Pabianicach. 8 referatów znajdowało się natomiast w Łasku, a 6 w mieście Pabianice. Do końca 1947 roku udało się jednak przenieść do Łasku wszystkie referaty, łącznie z Prezydium PRN do końca 1948 roku.

Władze Łasku i powiatu łaskiego oraz administracja terenowa do 1972 roku

Władze Łasku i powiatu łaskiego oraz administracja terenowa do 1972 roku© Zdjęcie: Łask Siedziba Rady Narodowej Prezydium w 1965/Wydawnictwo Ruch/Pocztówka 28-960/I/67 z AllegroW połowie stycznia 1945 roku władzę w Łasku przejęły struktury AK poprzez oddelegowanych członków. Już 21 stycznia ppłk Ślepcow został mianowany komendantem wojskowym, po czym nakazał zorganizować biuro władz miejskich. Pierwsza rada miasta została wybrana przez nowego komendanta i reprezentowała cały przekrój społeczeństwa.

Pierwsze posiedzenie nowej rady miejskiej odbyło się 2 lutego 1945 roku, a burmistrzem Łasku został Tyca, pełniący wcześniej funkcję urzędnika. Jego kadencja trwała do marca 1953 roku. Natomiast już na początku lutego 1945 roku faktycznie rozpoczęła swoją działalność Miejska Rada Narodowa. Z ramienia AK, utworzono pierwszy posterunek Milicji Obywatelskiej w Łasku przez sierżanta Mieczysława Sierzchała. Organem wykonawczym MRN został Zarząd Miejski powołany w dniu 3 kwietnia, na który składało się trzech członków.

Przez pierwsze pięć lat po zakończeniu działań wojennych, gospodarkę narodową finansowano z samorządów terytorialnych oraz przez skarb panstwa. Po wprowadzeniu nowych dekretów, miasta straciły część swoich uprawnień w stosunku do czasów przed 1939 rokiem, w zakresie finansów komunalnych. Łask należał do małych miast, które miały duże problemy finansowe. Brak było możliwości inwestycyjnych, a około 50% budżetu przeznaczano na sprawy administracyjne. Dodatkowym problemem w pierwszych latach funkcjonowania samorządu w Łasku był brak stabilnej władzy, częsta zmienność podlegająca aktualnej sytuacji społeczno - politycznej w kraju. W 1948 roku centralnie zarządzono na szczeblu krajowym, usunięcie z władz miejskich w całej Polsce osób, które były niezgodne z aktualną linią polityczną. W zamian dokoptowano do władz miejskich osoby z klasy robotniczej oraz z uboższych warstw społecznych. Od przełomu lat 1948/1949 lokalne przedstawicielstwo PZPR miało wpływ na zgłaszanie odpowiednich kandydatur do struktur administracyjnym w Łasku.
Wszystkie felietony...
SKLEP

Neptun Nordica N13-263 2 kps [GN156] przyczepka samochodowa

6280.00 zł/1 produkt dostępny

Neptun Rustik N7-263 rt [GN158] przyczepka samochodowa

2900.00 zł/2 produkty dostępne

Neptun Rustik N7-236 rt [GN99] przyczepka samochodowa

2650.00 zł/1 produkt dostępny
Wszystkie przyczepy...
Łask Wiadomości Pogoda Łask Magazyn Ogłoszenia #ŁódzkieDni Wybory2023 WyboryUE

Motoryzacja Poradniki motoryzacja Zdrowie Poradniki zdrowie Szpitale łódzkie

Przyczepy sklep Biznes Części i akcesoria Rowery wynajem

Ogłoszenia praca Zawody praca Ogłoszenia samochody

Tagi Pomoc Polityka prywatności Regulamin serwisu Mapa serwisu Kontakt

YouTube Facebook Twitter Discord

© 2020 Kolumna24.pl. Wszelkie prawa zastrzeżone!
redakcja@kolumna24.pl
Kolumna
24
Konto @  Ogłoszenia ☈ 
Sklep przyczepy samochodowe moto części akcesoria do kupienia Kolumna24
REKLAMA