HISTORIA REGIONU

Historia Łasku od jego powstania po dzień dzisiejszy

Marcin Jankowski  •  18 lipca 2016 (20:51), aktualizacja 22 maja 2017 (16:31)
Miasto Łask powstało w XI wieku i położone jest na Wysoczyźnie Łódzkiej w obrębie obszaru zalewowego rzeki Grabi. Łask nie przypadkowo został usytuowany właśnie w tel lokalizacji, ponieważ od dawnych lat krzyżowały się tutaj szlaki tranzytowe, co ma miejsce po dzień dzisiejszy. Dużym atutem w rozwoju miasta Łask i okolicznych miejscowości miała rzeka Grabia, która stwarzała dogodne warunki dla rozwoju rzemiosła, rolnictwa i ogrodnictwa. Założycielem wsi Łask był w XIV wieku Jan, choraży sieradzki, wnuk pierwszego Korabity. Przybrali oni nazwisko od nazwy osady a ich herbem stał się Korab. Miasto Łask zostało lokowane na prawie magdeburskim a prawie miejskie otrzymało 2 września 1422 roku od króla Władysława Jagiełły.
Historia Łasku od jego powstania po dzień dzisiejszy
Zdjęcie:   
AUTOREKLAMA
Przyczepki samochodowe: wypożyczalnia i sprzedaż z pełną ofertą
MOTORYZACJA

Przyczepki Samochodowe: wypożyczalnia i sprzedaż z pełną ofertą

Początki historii miasta Łask


Pierwsze wzmianki o miejscowości Łask pochodzą z 1356 roku choć sama nazwa "Łask" została użyta w dokumencie z 1366 roku. Wraz z nazwą miejscowości, rodzina w posiadaniu której była miejscowość aż do lat trzydziestych XVII wieku, przybrała nazwisko właśnie od zwrotów określających nazwę Łasku. Dzięki swoim właścicielom, Łask w początkowym swoim okresie istnienia był także rozsławiany za granicą, którzy we własnych publikacjach wpisywali miejsce zamieszkania. Nazwa miejscowości Łask wzięła się prawdopodobnie od łazów. Pojedyncze słowo łaz oznacza miejsce po wykarczowanym lub wypalonym lesie, użytkowane jako ziemia orna, pastwisko lub przesieka. I tak do części zasadniczej dodano końcówkę sko co dało w efekcie nazwę Łasko. Miasto Łask swój herb zawdzięcza właścicielom, którzy należeli do rodu Korabitów z herbem Korab a Ci po lokacji w 14 22 roku przekazali go również na miasto.

Kultura Łużycka - pradzieje Łasku i okolic

Najstarsze znaleziska z okolic Łasku datowane są na okres 1200 - 1000 rok p. n. e. i pochodzą z osady w Orchowie, w której znaleziono 39 jam wypełnionych obiektami o znaczeniu historycznym - elementy ceramiki, węgiel drzewny, szczątki zwierząt czy kawałki polewy. Są to pozostałości po kulturze łużyckiej, której przyładami są także odkryte cmentarzyska w Łask-Kolumnie i w Orchowie oraz luźne znaleziska w Łask-Utracie. Późniejsze znaleziska są młodsze, jednak dopiero okres rozwoju państwa Polan, zapoczątkował znaczący rozwój obszarów na których znajduje się dzisiejszy Łask.

Kasztelania sieradzka i okolice Łasku. Nadanie praw miejskich przez Władysława Jagiełło.

Na przełomie XI i XII wieku tereny, na których powstał Łask weszły do powstałej kasztelanii sieradzkiej. W połowie XIII wieku powstało ze stolicą w Sieradzu nowe księstwo wydzielone z obszarów księstwa łęczyckiego. W XIV wieku księstwa-dzielnice przekształciły się w znane nam województwa. Łask przez te wszystkie lata związany był z Sieradzem. 2 września 1422 roku wieś Łask przekształciła się w miasto dzięki zasługom Jana na polach bitewnych z Krzyżakami. Król Władysław Jagiełło w podzięce za zasługi wydał przywilej lokacyjny. Król zezwolił także aby w Łasku odbywały się targi w poniedziałek oraz jarmarki w dzień św. Franciszka tj. 4 października. Rozwój gospodarczy miasta był zagwarantowany dzięki owym prawom a także dobrze rozbudowanej komunikacji lokalnej. W drugiej połowie XIV wieku powstały lokalne drogi łączące okoliczne wsie aby ich mieszkańcy mogli bez przeszkód odwiedzać tutejszą parafię a także brać udział w targach i jarmarkach. Łask znajdował się także na przecięciu szlaków królewskich w kierunku do Sieradza, Szadku, Pabianic, Piotrkowa i Krakowa.

Łask, jako miasto prywatne praktycznie do końca XVI wieku miał zabudowę drewnianą. Należy wspomnieć, że w mieście oprócz budynków typowych dla mieszczan znajdowały się trzy świątynie, ratusz, który spłonął w 1624 roku, łaźnia oraz szpital czyli tak naprawdę przytułek istniejący od 1498 roku. Z biegiem lat miasto rozwijało się jako ośrodek targowy, powstawały nowe zawody a do miasta przybywali nowi mieszkańcy. Co prawda w ocenie osób opisujących realia XVII i XVIII wieczne w naszym kraju większość miast była bardzo zaniedbanych i tak naprawdę były one jedynie miasteczkami z niewielką różnicą od wsi niż pełnoprawnymi ośrodkami miejskimi.

Łask w XVII i XVIII wieku na przełomie wielkich zmian politycznych


Początek XVII wieku przyniósł zmiany w mieście Łask. W 1605 roku zmarł Olbracht Łaski, jeden z ostatnich rodu który odgrywał znaczącą rolę. Jego synowie nie pełnili już żadnych znaczących funkcji w państwie. Po ich śmierci, miasto znalazło się w rękach Anny Wierzbowskiej zamężnej z ostatnim z rodu Łaskich. Następne lata to okres, w którym miasto zmianiało swoich właścicieli co nie ułatwiało jego rozwojowi. Brak było też osoby pokroju Łaskich, która potrafiłaby wyciągnąć Łask z zapaści i ponownie sprawić, że zaczęłoby odgrywać znaczącą rolę w regionie. Na cięższe czasy w Łasku wpływ miały także zawirowania polityczne następnych lat, które z pewnością utrudniły realizację wielu planów.

Łask po I wojnie światowej


Tuż po zakończeniu I wojny światowej - w listopadzie 1918 roku - rozpoczęto rozbrajanie pojedynczych oddziałów armii z państw zaborczych na terenie ówczesnego powiatu łaskiego. Polska Organizacja Wojskowa, która nie miała w naszym regionie znaczących sił, starała się w sytuacjach konfliktowych zminimalizować straty i starała się nie wywoływać większych starć. Dzięki temu bez większych problemów oczyszczono okoliczny obszar od wrogich sił a Łask stał się ponownie wolnym miastem.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego na województwo łódzkie składało się 14 powiatów w tym powiat łaski. Zajmował on siódme miejsce w województwie pod względem powierzchni (1403 km2), a na spisie powszechnym w 1931 roku liczył on 171 885 osób co również dawało mu siódme miejsce w województwie.

Pierwsze lata po odzyskaniu niepodległości to okres, w którym tworzono przede wszystkim jednostki administracyjne odpowiedzialne za sprawne funkcjonowanie regionu. Łask jako centralne miasto powiatu pełnił w nim wiodącą rolę. Co prawda w początkowym okresie władze Pabianic i Widawy , wchodzące w skład powiatu łaskiego próbowały przejąć rolę władz powiatowych jednak ostatecznie do tego nie doszło.

Władze Łasku od samego początku przejawiały chęć angażowania się w kreowanie życia gospodarczego, społecznego i kulturalnego nie tylko regionu ale także województwa łódzkiego. Celem przewodnim było uczestniczenie w opracowaniu spójnej koncepcji i zabudowy łódzkiego okręgu gospodarczego i jej realizacji.

Życie gospodarcze Łasku w latach międzywojennych nie było na wysokim poziomie ekonomicznym. Władze miejskie borykały się z trudnościami finansowymi i zarzucano im brak umiejętności w zarządzaniu finansami miejskimi co jednak nie wynikało z nadużyć. Jeżeli chodzi o przemysł, Łask również nie mógł się pochwalić znaczącą ilością zakładów. W 1935 roku w Łasku znajdowała się 147 zakładów o charakterze przemysłowym jednak były to raczej małe firmy rodzinne z niewielką liczbą pracowników. O wiele lepiej prezentowało się rzemiosło. Nie tyle Łask co cały powiat łaski mógł pochwali się sporą liczbą zakładów rzemieślniczych na tle całego województwa łódzkiego.

Łask jako miasto powiatowe musiał pełnić w jakimś stopniu rolę centrum życia społecznego. W związku z tym przez cały okres dwudziestolecia międzywojennego w mieście funkcjonowały różnego rodzaju organizacje społeczne i placówki działające na rzecz lokalnej społeczności.

W tym miejscu nie można nie wspomnieć historii powstania szpitala w Łasku, który po dzień dzisiejszy odgrywa ważną rolę w systemie opieki zdrowotnej całego powiatu łaskiego. Jego początki sięgają 1889 roku kiedy to zebrała się grupa lekarzy i założyła Szpital Powiatowy w Łasku. Został on ufundowany przez pabianickich fabrykantów i mieścił się przy ulicy Warszawskiej 62. Jednak słabe warunki lokalowe, nie wystarczające na potrzeby całego powiatu doprowadziły do zmiany siedziby i przeniesienia placówki na ulicę Piotrkowską, która rozpoczęła działalność od jesieni 1921 roku. Placówka ta z biegiem lat również okazała się nie wystarczająca. Podjęto więc decyzję o budowie nowego szpitala. W 1932 roku wybudowano jednopiętrowy budynek przy ulicy Warszawskiej 62 z miejscem na 53 łóżka z czego 24 przypadały na oddział zakaźny. Poza szpitalem również pracowali lekarze, którzy służyli pomocą mieszkańcom.

Historia Łask-Kolumny: jak mała wieś stała się Miastem-Ogrodem w XX wieku


Zupełnie oddzielną część poświęciliśmy historii Łask-Kolumny, w przeszłości oddzielnej osady a obecnie dzielnicy Łasku, która powstała według koncepcji Miasta-Ogrodu i w początkowych latach swojego istnienia pełniła rolę ośrodka leczniczo-wypoczynkowego. Po dzień dzisiejszy zachowały się elementy pierwszej architektury oraz jej dawnego charakteru letniskowego. Z biegiem lat obszar Łask-Kolumny ulegał degradacji by na dzień dzisiejszy ponownie odżyła idea odbudowy dzięki rewitalizacji.

Okres II Wojny Światowej w regionie łaskim


1 września 1939 roku III Rzesza zaatakowała nasz kraj, co zapoczątkowało wybuch II wojny światowej. Pierwszym krajem, który stawił czoła niemieckiej agresji była właśnie Polska. Na linii głównego uderzenia Wehrmachtu - w kierunku na Warszawę - leżał Łask na przedpolu Łodzi. Na naszej stronie Kampania wrześniowa 1939 roku znajdziesz szczegółowe informacje na temat wydarzeń podczas Kampanii Wrześniowej 1939 roku, które związane są z Łaskiem.

Kampania Wrześniowa 1939 w okolicach Łasku

Miasto Łask w 1939 roku stanowiło ważny węzeł komunikacyjny w regionie ówczesnej Polski. Tu przecinały się drogi Łódź-Zduńska Wola oraz w kierunku na Piotrków a także do Szczercowa i Bełchatowa. Ponadto przez Łask przebiegała linia kolejowa, fragment kolei Warszawsko - Kaliskiej, która łączyła Warszawę z Kaliszem i została wybudowana przez Towarzystwo Akcyjne Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej w latach 1900-1902, uruchomiona 15 listopada 1902 jako szerokotorowa. Linia ta przecinała się także w Zduńskiej Woli z magistralą węglową północ-południe wybudowaną w 1928 - 1933 roku.

Również patrząc na rozlokowanie wojsk na głównej linii obrony we wrześniu 1939 roku, Łask był tym samym ważnym miejscem strategicznym. Znaczna siła obrony znajdowała się wzdłuż rzek Warty i Widawki. Na tyłach polskich placówek, właśnie na południu Łasku rozlokowano największy odwód armii "Łódź".


Zdjęcie główne: Pocztówka. Ulica Kościelna w Łasku. Pocztówka datowana na rok 1910. Zdjęcie pocztówki na licencji w domenie publicznej dostępne w Biblioteka Publiczna w Łasku.
#historia #online #łask #miasto #osada #kolegiata #kościół #religia #turystyka #środowisko #janłaski #prymas #polska #kazimierzwielki #zabory #wojnaświatowa #ciekawemiejsca #łask miasto #polska1918

Zapisz się do Newslettera

Obserwuj Profil Facebook

Łask 1915-1918: walka o niepodległość POW w powiecie łaskim
HISTORIA REGIONU

Łask 1915-1918: walka o niepodległość POW w powiecie łaskim

Łódź: Konrad K. wykradł bazę danych osobowych wartą 110 mln
ŁÓDŹ

Łódź: Konrad K. wykradł bazę danych osobowych wartą 110 mln

Przyczepki samochodowe: wypożyczalnia i sprzedaż z pełną ofertą
AUTOREKLAMA

Przyczepki Samochodowe: wypożyczalnia i sprzedaż z pełną ofertą

DPD Polska: Podstępne Działania Firmy Kurierskiej z Przesyłką
ŁÓDŹ

DPD Polska: Podstępne Działania Firmy Kurierskiej z Przesyłką

WSZYSTKIE WIADOMOŚCI
O serwisie Prywatność Regulamin Mapa serwisu
© 2015 - 2017 KOLUMNA24. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Napisz e-mail redakcja@kolumna24.pl lub zadzwoń +48 696 426 746!
KOLUMNA24